“De verkoop van elektrische auto's in onze belangrijkste markten ligt weer op koers”, zei Alfen-topman Michael Colijn deze week bij de presentatie van de derdekwartaalcijfers. Hij wees op de sterke groei van het aantal volledig elektrische auto's dat in Europa op kenteken wordt gezet. Volgens Alfen ging het in het derde kwartaal zelfs om een stijging van zo'n 55 procent.

Toch is van die opleving bij Alfen weinig te merken. Het bedrijf uit Almere verdient zijn geld met laadpalen, transformatorstations en grote batterijsystemen. De laadpaaltak, in het derde kwartaal goed voor ruim een kwart van de totale omzet, leverde juist 11 procent minder laadpunten dan een jaar eerder.

Het is geen eenmalige tegenvaller. Tijdens de eerste groeigolf van elektrisch rijden was dit onderdeel nog de belangrijkste groeimotor van Alfen. Maar sindsdien zijn de verkopen fors teruggevallen. Terwijl de Europese automarkt weer aantrekt, blijft herstel bij Alfen vooralsnog uit.

Elektrische auto's rukken op, laadpaalverkopen Alfen blijven achter

Bron: publicaties Alfen, ACEA en berekeningen VEB. Groei ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar eerder. *De BEV-registraties betreffen Nederland, België, Duitsland, Frankrijk, Spanje, Italië, Denemarken, Zweden, Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk.

De groeigolf bereikt niet iedere laadpaalfabrikant
Hoe kan het dat Alfen zo weinig profiteert van de groeiende elektrische automarkt? Een deel van de verklaring is dat niet iedere nieuwe elektrische auto ook een nieuwe laadpaal nodig heeft. Wie zijn elektrische auto vervangt, kan zijn bestaande laadpaal blijven gebruiken. Ook kunnen meerdere auto's één laadpunt delen.

Bij openbare laadpalen speelt bovendien iets anders. Gemeenten en andere opdrachtgevers besteden de aanleg vaak aan, waarna de laadpalen over meerdere jaren worden afgenomen. Een gewonnen contract betekent dus niet dat een fabrikant meteen extra laadpalen levert. Ook kunnen volle elektriciteitsnetten de plaatsing vertragen.

Toch lukt het andere fabrikanten wel om stevig te groeien. Neem het aan de beurs van Oslo genoteerde Zaptec. De Noorse concurrent, die begin 2023 een eigen Benelux-kantoor in Amsterdam opende, presenteerde op dezelfde dag als Alfen zijn kwartaalcijfers.

Het contrast was groot. Zaptec boekte 39 procent meer omzet dan een jaar eerder. In de Benelux verdrievoudigde de omzet zelfs bijna. “We blijven marktaandeel winnen”, stelde topman Kurt Østrem tevreden vast.

Vooral de verkoop van thuisladers hapert
Bij Alfen zit de pijn vooral bij thuisladers. Door de stevige concurrentie en het uitfaseren van oudere modellen blijven de verkopen daar achter. Colijn maakte tijdens de cijferpresentatie duidelijk dat Alfen juist in dit segment de strijd weer wil aangaan.

Bij zakelijke laadpalen ziet het er beter uit. Daar steeg de verkoop in het derde kwartaal zowel in aantallen als omzet. Vooral de nieuwe Eve Double Plus, die onder meer op bedrijfsterreinen wordt gebruikt, begint volgens Alfen aan te slaan.

Hoeveel die opleving voorstelt, blijft echter onduidelijk. Alfen maakt niet bekend welk deel van zijn laadpaalverkopen afkomstig is van thuisladers en welk deel van zakelijke modellen. Toen een analist daar tijdens de kwartaalpresentatie naar vroeg, antwoordde Colijn dat het bedrijf zal bekijken of het volgend jaar meer details kan geven.

Wel is de verschuiving zichtbaar in de gemiddelde opbrengst per laadpunt. Die steeg in het derde kwartaal met 4 procent tot iets meer dan 1.000 euro. De belangrijkste verklaring is dat Alfen relatief meer duurdere zakelijke laadpalen verkoopt. Volgens Colijn zal de gemiddelde prijs waarschijnlijk weer dalen zodra de verkoop van thuisladers aantrekt.

Aantal laadpunten daalt, gemiddelde opbrengst blijft overeind

Bron: publicaties Alfen. Aantal geproduceerde of geleverde laadpunten en gemiddelde omzet per laadpunt in euro's.

Grote prijsverschillen op de markt voor thuisladers
Wie thuis een laadpaal wil installeren, heeft tegenwoordig volop keuze. En daarbij kunnen de prijzen flink uiteenlopen. Zo kost een Alfen Eve Single Plus bij Nederlandse aanbieders al snel ruim 1.100 euro, terwijl een Zaptec Go 2 vaak voor 800 tot 900 euro te koop is.

Technisch hebben beide modellen veel gemeen. Ze kunnen met maximaal 22 kilowatt laden, beschikken over een gecertificeerde energiemeter en zijn voorbereid op het terugleveren van stroom vanuit de auto. Toch zijn ze niet volledig vergelijkbaar: de Alfen heeft een groter kleurenscherm en is geschikt voor uitgebreide laadnetwerken, terwijl de Zaptec een stuk compacter is.

Alfen heeft zelf overigens ook goedkopere modellen. Zo is de Eve Single S-line voor ongeveer 750 euro verkrijgbaar. Maar aan de onderkant van de markt neemt de concurrentie verder toe. Onder meer Chinese fabrikanten bieden inmiddels thuisladers met een laadvermogen tot 22 kilowatt aan voor minder dan 500 euro.

De grote prijsverschillen maken duidelijk waar Alfen tegenaan loopt. Het bedrijf moet klanten ervan overtuigen dat de extra mogelijkheden van zijn duurdere modellen een hogere prijs rechtvaardigen.

Winstmarges staan op het spel
Voor beleggers schuilt daar een belangrijk risico. Ondanks de teruglopende verkoop weet Alfen zijn laadpaaltak behoorlijk winstgevend te houden. De brutomarge bedroeg in het derde kwartaal bijna 41 procent, iets boven het midden van de bandbreedte van 35 tot 45 procent waarop het concern mikt.

Laadpaalomzet daalt, maar brutomarge blijft op peil

Bron: publicaties Alfen. Omzet in miljoenen euro's en brutomarge in procenten.

Maar als klanten steeds meer vergelijkbare laadpalen tegen lagere prijzen kunnen kopen, wordt het lastiger om die marge vast te houden.

Alfen wil de concurrentie aangaan met de nieuwe Eve Home, die eind oktober tijdens een eigen evenement werd gepresenteerd. De thuislader is volgens Colijn ontworpen om scherp op prijs te kunnen concurreren. Dat is nodig in een markt waarin laadpalen volgens hem steeds meer standaardproducten worden.

De massaproductie en leveringen moeten in het tweede kwartaal van 2027 beginnen. “We moeten onze positie heroveren en weer groei laten zien”, benadrukte Colijn.

Of dat lukt, hangt niet alleen af van de verkoopprijs. Ook de productiekosten van de nieuwe laadpaal worden bepalend. Als die voldoende dalen, kan Alfen concurrerender prijzen zonder zijn brutomarge volledig op te offeren.

De uitdaging voor 2027 is daarmee duidelijk: weer meer laadpalen verkopen, zonder dat de winstgevendheid daar te veel onder lijdt.